• Court Application 2017

    Court Application 2017

    SA Hunters’ Court Application affects all legal Firearm Owners The South African Hunters and Game Conservation Association’s (SA Hunters) court application against Read More
  • Hofaansoek April 2017

    Hofaansoek April 2017

    SA Jagters se Hofaansoek raak alle Vuurwapeneienaars Die Suid-Afrikaanse Jagters- en Wildbewaringsvereniging (SA Jagters) se hofaansoek teen die Minister van Polisie oor Read More
  • First cheetah cubs born at Rietvlei Nature Reserve

    First cheetah cubs born at Rietvlei Nature Reserve

    Pretoria:  The birth of three cheetah cubs at Rietvlei Nature Reserve (RNR) south of Pretoria early in November 2016 has caused great Read More
  • 1
  • 2
  • 3

Jagters en misskote: Hoekom moet ek betaal?

Selfs ervare jagters of gidse verklaar soms dat ‘n skoot mis was wanneer dit in werklikheid, raak was – dit is die kern van hierdie saak.

Al hoe meer wildeienaars vra deesdae ekstra fooie vir misskote in die jagveld. Die bedrae geld wat gevra word wissel nogal aansienlik – sommige grondeienaars vra R200 vir elke misskoot, maar ander s’n wissel vanaf die helfte van die bok se prys tot selfs die volle prys van die dier. ‘n Onlangse navraag van ‘n jagter dui daarop dat sekere  jagters ontevrede is met dié toedrag van sake. Ek verskaf graag die volgende perspektief op hierdie saak:

1. Dit is die wildeienaar se voorreg om die reëls te maak vir en op sy eiendom. Dit is die jagter se keuse om dit te aanvaar of nie, voordat hy sy jagbespreking maak. Jagters wat nie ‘n spesifieke wildeienaar se reëls wil aanvaar nie, moet eenvoudig aanbeweeg en ‘n ander jagplek soek.

2. Om enige misverstande te voorkom, is dit belangrik dat die jagter aandring op skriftelike bevestiging van die pryse van wild, jagvoorwaardes en reëls voor ‘n jagbespreking gefinaliseer word. Indien een van die jagvoorwaardes is, dat jy betaal vir misskoot op ‘n dier, hou dit in gedagte wanneer jy besluit om jou jagbespreking te finaliseer.

Kom ons plaas ons in die wildeienaar se posisie en probeer verstaan waarom daar ‘n fooi vir misskote gehef word.

Wildeienaars het met reg ‘n probleem met jagters wat hul diere kwes (of mis skiet) omdat hulle nie behoorlik voorberei het vir die jag nie. Daar is verskeie redes wat kan aanleiding gee tot misskote. Ek lig enkeles uit:

  1. gebrekkige skietvernuf en onvoldoende oefening op die skietbaan;
  2. gebrekkige toerusting – byvoorbeeld ten opsigte van die geweer, teleskoop of ammunisie;
  3. jagters wat skote buite hul vermoë waag op wild wat te ver staan;
  4. ongunstige skietposisies;
  5. sterk wind wat die koeël horisontaal skuif; en
  6. jagters wat skiet na bewegende wild.

Indien ‘n jagter ‘n dier mis skiet moes hy in die meeste gevalle nooit daardie skoot geskiet het nie, want dit kon net sowel ‘n kwesskoot gewees het en dan was hy in elk geval aanspreeklik vir die volle bedrag, of die dier gevind word of nie. Dit is dikwels moeilik om met die eerste oogopslag te onderskei tussen ‘n mis- en ‘n kwesskoot. Selfs ervare jagters of gidse verklaar soms dat ‘n skoot mis was wanneer dit in werklikheid, raak was – dit is die kern van hierdie saak. Só word gekweste diere in baie gevalle eers gevind nadat die jagter reeds die plaas verlaat het. Die wildeienaar sit dan met die gevolge en finansiële verlies.

Oor die afgelope vyf jaar was ek self die jagter in drie gevalle waar óf die gids óf ‘n medejagter vir my gesê het dat my eerste skoot mis was. Ek was elke keer seker van my skoot en het aangedring om dit op te volg. Elkeen van die diere is binne 50 tot 300m verder gevind. In die een geval was die koedoekoei reeds dood en in die ander twee gevalle was ‘n opvolgskote nodig om die diere te dood. In twee gevalle het die koeël dwarsdeur die bokke getrek en anderkant die diere in die grond vasgeslaan. Die persoon wat ‘n misskoot verklaar het, het aanvaar die skoot was bo-oor die dier omdat hy stof aan die anderkant van die bok sien uitslaan het. Ek glo daar is heelwat voorbeelde van wild wat gekwes word en dan óf nooit óf te laat opgespoor word. Hierdie sogenaamde mis-skote was inderdaad raak-skote.

Die kwessie van betaal vir misskote is ‘n netelige een, maar jagters moet begrip toon vir die feit dat ‘n misskoot vir die wildeienaar net so onaanvaarbaar is as ‘n kwesskoot: vandaar die fooi vir misskote. Die wildeienaar poog daarmee om die jagter te motiveer om nie kanse te waag nie en seker te maak van die skoot vóór hy/sy skiet.

Ek moet toegee dat wild nie altyd gekwes word weens nalatigheid of swak voorbereiding nie. Soms is daar omstandighede buite die jagter se beheer soos byvoorbeeld as ‘n bok op dieselfde oomblik wanneer die sneller gedruk word, skielik beweeg. Die volgende kampvuurgesegde hou baie waarheid in: “Indien jy nog nie ‘n dier gekwes het nie, jag jy nog nie lank genoeg nie of jy is nie eerlik genoeg nie”. Wanneer jy jag, kan die onverwagte dikwels gebeur, jy moet dan vinnig reageer en soms loop dinge skeef. Dit is alles deel van die bekoring en soms ook die frustrasies wat jag meebring.

Onthou die jagter se verantwoordelikheid teenoor die dier moet altyd wees om ‘n eerste  skoot – doodskoot toe te dien. Dít bepaal die jagter se benadering en voorbereiding vir enige skoot op wild. Ongeag die rede vir ‘n mis- of kwesskoot, die jagter alleen bly verantwoordelik vir die skoot wat hy/sy geskiet het en moet bereid wees om die prys  daarvoor te betaal. Daardie verantwoordelikheid is 'n onlosmaaklike deel van die jag.
 
Indien jy seker was van die skoot toe jy die sneller getrek het en die dier reageer nie soos jy verwag het nie (dit hardloop weg asof dit op die oog af nie getref is nie) moet jy aanvaar dat die dier heel waarskynlik gekwes is en dat jy alles in jou vermoë moet doen om seker te maak of dit die geval is of nie;

‘n Gekweste dier verdien die jagter se beste pogings om dit op te spoor en dood te skiet. Die dier betaal immers met sy lewe sodat die jagter suksesvol kan jag. Indien die skoot wel mis was, aanvaar die verantwoordelikheid en betaal die prys vir ‘n misskoot soos wat jy en die wildeienaar vooraf ooreengekom het.

Die volgende uittreksel uit die SA Jagters Erekode som die verantwoordelikheid en gesindheid wat die jagter moet hê, baie mooi op:

  • Met deernis te jag en net uit die natuur te benut wat ek kan gebruik;
  • Fauna en flora, grond en water en die lewe wat dit versinnebeeld aktief te bewaar en met respek en liefde te bejeën;
  • My vuurwapens met kundigheid en oordeel te benut en met eerbied vir die lewe aan te wend;

Jag is ‘n ongelooflike voorreg en dit bly ‘n spesiale verantwoordelikheid om ‘n lewende wese se hartklop vir altyd te stop. Moet nooit hierdie voorreg as vanselfsprekend aanvaar nie!

Benader ons dié voorreg en verantwoordelikheid altyd met die regte gesindheid?

Andre van der Merwe

André van der Merwe is die Bestuurder: Tak-  en Skietsake van die SAJWV

André is ‘n entoesiastiese jagter en sportskut wat gereeld deelneem aan die SAJWV se sportskietaktiwiteite op tak-, streek- en nasionale vlak.

Vir navrae oor Tak-en Skietsake en artikels waarvan hy die outeur is op die SAJWV webwerf, kan aan hom geskryf word by andrevdm@sahunt.co.za 

Head Office - Hoofkantoor

Inyathi Park
Plot 3, Mountain Drive 7, Derdepoort, South Africa
    South Africa: 0861 SAHUNT (724 868)
    International: +27 (0) 12 808-9300
 admin@sahunt.co.za